Зохиолч: АГВААНПЭРЭНЛЭЙЖАМЦ
Орчуулагч: Б. Няммягмар
Ангилал: Түүх Шашин, гүн ухаан Намтар, дурсамж
Хэвлэлийн газар:
1913 оны Таван замын байлдаан, гурван улсын гэрээ хэлэлцээрийн дараа буюу 1915 онд Лашин хувилгаан Агваанпэрэнлэйжамц VIII Богдын намтар “Эндүү үзэгдлийг машид арилгагч шашин төрийн наран саран хосолсны гэрлийн гэгээ” зохиолыг бичжээ. Энэ түүхийн номыг тэр дор нь монгол хэлэнд орчуулан, 1917 онд монгол бичгээр хорголжин бараар хэвлэн гаргасан байна.
Лашин хувилгааны энэхүү намтрын төвөд эхийг олох эрэл хайгуулыг судлаачид олон жилийн турш хийсэн бөгөөд Гандантэгчинлин хийдийн Эрдэм Соёлын Хүрээлэнгийн Н. Амгалан ламын гарт цорын ганц гар бичмэл хадгалагдаж байна.
Bogd archive хэмээх цувралын V ботид Лашин хувилгааны VIII Богдын намтрыг энэхүү гар бичмэлийг эх болгон орчуулав. Маш ховордсон гар бичмэл төвөд эхийг нь хамт хэвлэж байгаа тул төвөд эхийн хуудасны дугаарыг [1а] гэж зааж өгөв. Монголын төдийгүй гадаадын олон эрдэмтдийн судалгаанд чухал хэрэглэгдэх гарын авлага болох юм.
Энэхүү намтар нь буддын сонгодог утга зохиолын намтар бичлэгийн “гадаад, дотоод, нууцын эрдмийг тайлбарласан намтар” хэмээх төрөл зүйлд багтах бөгөөд монголын түүх бичлэгийн нэгэн сонин сайхан сурвалж болох юм.
Богд хааны ордон музейн эрдэм шинжилгээний ажилтан, доктор Б. Няммягмар
