Чингис хаан дэлхийн эзэнт гүрнийг байгуулсны ач холбогдлын тухай асуудал одоо хүртэл нэгэн тийш шийдвэрлэгдэлгүй хоцорсоор байна. Чингис хаан ба түүний өв уламжлалын тухай асуудал бодитой судалгаа шаардах нь[1] маргаангүй, гэвч энэ нь манай мэдлэгийн одоогийн шатанд шийдвэрлэж болох болов уу? Үүнд болно гэж хариулж болмоор мэт, учир нь энэ сэдвээр буй сурвалж бичгүүд хэвлэгдэн европын хэлээр орчуулагдсан, ихэнхэд нь гарын авлагын шинжтэй тайлбар зүүлт, хамгийн уйгагүй суудаг эрдэмтний уншиж барамгүй тийм олон зохиолын ном зүйн жагсаалт байна. Гэтэл, нэг л юм дутуу байгаа нь, юу гэвэл тэр бүх мэдээ сэлтийг нь шүүмжлэлтэй үзэх явдал байхгүй гэж хэлэх гэсэн юм. Аль нэг сурвалж бичгийг эш татахад амархан, гэвч түүнд үнэнийг бичсэн гэхэд итгэл алга, тэгэх тусмаа олон янз сурвалж бичгүүдэд нэг адил үйл явдлуудыг дүрслэх нь бие биеэс тун ялгаатай өөр байх юм...
