А. Т. ТВАРДОВСКИЙ
(1910—1971)
Зөвлөлтийн ард түмэн гитлерийн фашизмын эсрэг Аугаа их Эх орны дайн хийж байсан хүнд бэрх үе болох 1942 оны хаврын сүүлчээр Александр Трифонович Твардовский тэргүүтэй зохиолчдын бяцхан «салаа» сонинд ажиллахаар фронтод очжээ. Яруу найрагч, эрэлхэг дайчин А. Твардовский дайны турш фронтын галын шугамын тэргүүн эгнээнд дарийн утаа, бөмбөгийн дэлбэрэлт дунд явж фашистуудын эсрэг тулалдаж байсан юм.
А. Твардовский «Красноармейская правда» сонины газарт очсоныхоо дараахан дээвэр нь их бууны суманд өм цөм цохиулсан нэгэн давчуухан вагонд байрладаг хэвлэх үйлдвэрийн дундуур сэтгэл хөдлөнгүй ийш тийш холхин явж байснаа «Василий Тёркин» найраглалынхаа эхний хэсгийг үзэг нэгт нөхдөдөө уншжээ. Удалгүй уг найраглалын түрүүчээс сонинд нийтэлж, фронтын галын шугамд тулалдаж байгаа дайчдад илгээжээ.
Эгэл жирийн цэрэг эрийн тухай хатан зориг, хайр сэтгэл, алжаал, гуниг, амжилт ялалттай нь уран яруу, уянга төгс өгүүлсэн энэ найраглал дайчин эрсийн урам зоригийг бадрааж, улмаар зөвлөлт орон даяар алдаршсан юм. «Василий Тёркин» найраглал 1944 онд яруу найрагчийн төрсөн нутаг Смоленск хотод анх тусгай ном болон хэвлэгджээ. Тэр цагаас хойш энэ алдарт найраглал ЗХУ-д болон гадаадад олон дахин хэвлэгдсээр байна.
А. Твардовскийд «Василий Тёркин» хэмээх найраглал бичсэнийх нь төлөө 1946 онд ЗСБНХУ-ын Төрийн шагнал олгосон юм. «Василий Тёркин» найраглалд Улаан Армийн дайчдын эрэлхэг зориг, эх оронч халуун сэтгэл, ард түмний ариун нандин ёс суртахуун, туйлын хүслэн тов тодорхой илэрхийлэгджээ.
Твардовский бүр хүүхэд ахуй цагаасаа эхлэн шүлэг бичиж, 14 настайгаасаа орон нутгийн сонинд ажиллан шүлэг, сурвалжилга, найрууллаа хэвлүүлж явжээ.
А. Твардовский Эх орны дайны хэцүү үед зөвлөлтийн дайчид, зөвлөлтийн хүмүүс иргэний ямар их өндөр ухамсартай, эрэлхэг зоригтой, тэсвэр тэвчээртэй байж, хүнд бэрхийг шантралгүй, туулан давсныг «Замын дэргэдэх байшин», «Дайн дууссан тэр өдөр» зэрэг олон бүтээлдээ харуулжээ.
Тэр дайны дараах үеийн зөвлөлтийн ард түмний хөдөлмөр тэмцэл, аж амьдралын тухай «Ангар мөрөн дээр», «Ийм байсан юм», «Алсын алсад» зэрэг яруу сайхан зохиол олныг бичсэн юм.
А. Твардовский ЗСБНХУ-ын Төрийн шагналаар хэд хэдэн удаа шагнагдаж «Алсын алсад» найраглалаараа 1961 онд Лениний шагнал хүртжээ. А. Твардовский утга зохиолын судлал, шүүмжлэлийн бүтээлүүд нэлээдийг туурвисан байна.
Зөвлөлтийн утга зохиол судлагчид, шүүмжлэгчид түүний бүтээлийн хэлний өндөр соёлыг ихэд сайшааж түүнийг А. С. Пушкин, Н. А. Некрасов нарын уламжлалыг үргэлжлүүлэгч гэж үнэлдэг юм. А. Твардовскийн «Василий Тёркин», «Алсын алсад» зэрэг найраглал, олон шүлэг нь монгол хэлээр орчуулагджээ.
Эх сурвалж: "Хүүхэд залуучуудын нэвтэрхий толь - 3" УБ. 1986 он
Дэлгэрэнгүйг Wiki-гээс
