ЦАХИМ НОМ

Х. ХЕЙНЕ

Хенрих ХЕЙНЕ

(1797—1856)

Германы алдарт яруу найрагч, уран нийтлэгч Хенрих Хейне дайчин хурц улс төрийн уянга, даажинтай шог шүлэг найраглалдаа үеэ өнгөрөөж байсан феодалын байгуулал, сүм хийд, хуучныг баримтлагч өтөл бэртэгчин явдалтныг эрс шүүмжилж байжээ. Оросын ардчилсан үзэлтэн Н. Г. Чернышевский түүнийг «манай үеийн хамгийн шударга сайн явлалт, буурьтай яруу найрагч» гэж үзэж байв. Х. Хейне эхлээд худалдааны сургуульд сурч, сүүлд нь Их сургуульд орж хууль эрх судалсан боловч уран зохиол, яруу найраг сонирхож эхэлжээ. 1820-иод оноос яруу найраг дагнан оролдож, бүр анхных нь шүлгийн эмхэтгэл гармагц уншигчид түүнийг «Германы Байрон» гарч ирлээ гэж талархан угтжээ. «Шүлгүүд», «Дууны ном» зэрэг анхныхаа шүлгийн түүврүүдэд голчлон хайр дурлал, байгаль орчны тухай бичсэн боловч хайр сэтгэл, байгалийн зураглалыг тэр цагийн романтик яруу найраглал шиг дэвэргэн бичилгүй ерийн амьдрал, жирийн үнэнд ойртуулж, хүний сэтгэлийг хөндөх, амьдрал, орчин тойрноо эргэцүүлэн бодох сэрэл сэтгэлгээ оруулж дүрсэлсэн байна.

Х. Хейнейн уран бүтээлд реалист хандлага гүнзгийрэхэд 1830 оны VII сарын Францын хувьсгал нөлөөлжээ. Францын хувьсгал «сонины хуудсанд ороосон нарны туяа байсан юм.  Энэ туяа миний сэтгэлд бадран дүрэлзсэн их түймэр шатаасан юм» гэж зохиолч хожим нь бахархан бичжээ.

Энэ хувьсгалт хэрэг явдлыг ойроос үзэх гэж Х. Хейне 1831 онд Парис орж, хааяа нэг Германаар ирж, насан өөд болтлоо тэнд суусан юм. Парист байхдаа нийгэм, соёл, уран зохиолын амьдралд идэвхтэй оролцон, 1833—1834 онд «Романтизмын сургууль», «Германы философи, шашны түүх», «Францын хэрэг явдлууд», 1840 онд «Людовиг Берне» зэрэг шүүмж судлал, нийтлэлийн ном, улс төр, иргэний сэдэвтэй олонх дайчин шог шүлгээ бичжээ.

Х. Хейне энэ үед бичсэн нэг шүлэгтээ:

Намайг ганцхан гялбаад байхаар
Ниргэж чадахгүй гэж бод оо юу?
Тэгвэл харин алдаа болох вий
Тэнгэрийн дууг ч гаргаж чадна шүү!

гэж дан ганц хайр сэтгэл, байгалийн уянга бичигч зохиолч бус улс төр, иргэний уянгын шүлэгч, хилэнт шог зохиолч гэдгээ зарласан байдаг.

Парис хотноо 1843 онд тэр К. Маркстай дайралдаж, ойр дотно танилцсан нь түүний ертөнцийг үзэх үзэл төлөвших, яруу найргийнх нь шүүмжлэлт чиглэл гүнзгийрэхэд сайхан нөлөө үзүүлжээ. К. Марксын шууд нөлөөнд Х. Хейне феодалын хуучин дэглэмийг булшлах тавилантай ажилчин ангийг дүрсэлсэн «Силезийн нэхмэлчид» гэдэг алдарт шүлгээ бичсэн юм.  Энэ шүлгийг Ф. Энгельс яруу найргийн чансаатай зохиолын нэг гэж үзээд хүүрнэсэн үгээр англи хэлнээ анх орчуулсан юм.

Г. Гейнейн уран бүтээлийн оргил нь К. Маркстай ойр дотно байх үедээ 1844 онд бичсэн «Герман орон, өвлийн үлгэр» найраглал юм. Парис хотоос Гамбург орох замд тохиолдсон хэрэг явдал, төрсөн бодлоо тэмдэглэн бичсэн янзтай энэ зохиолдоо германы нийгмийн гэм дутагдлыг даажинтай шоглон дүрсэлжээ. Найраглалдаа ардын домог, егөөдөл, ёгтлол, бэлгэдэл өргөн оруулж, эх нутгаа хайрлах цаглашгүй хайр, германы тайж язгууртан, сүм хийдийнхэн, пруссийн дайны хэнээтнүүд, өтөл бэртэгчин явдалтныг хайр найргүй шүүмжилсэн юм.

Ийнхүү феодал язгууртны ёсыг хорсолтой шүүмжлэн, хувьсгалт ардчилсан үзэл санааг голчлон илэрхийлж байсан тул Х. Хейнег Ф. Энгельс «Орчин үеийнхээ германы бүх яруу найрагчийн дотроос хамгийн гарамгай нь» гэж нэрлэжээ.

Түүний «Шүлгүүд», «Герман орон, өвлийн үлгэр» найраглал нь монгол хэлээр тусгай ном болж хэвлэгдсэн юм.

Эх сурвалж: "Хүүхэд залдуучуудын нэвтэрхий толь - 3" 1988 он, УБ

Wiki лавлах

 

 

Зохиолч (орчуулагч)-ийн номууд

Өнөөдөр: 3743
Энэ 7 хоног: 97411
Энэ сар: 455722
Нийт хандалт
19398110
Өнөөдөр: 217
Энэ 7 хоног: 980
Энэ сар: 11216
Нийт таталт
237536